Koku ve görüntü güvenilir ölçü değildir
Hasta eden mikropların çoğu kokmaz, görünmez. Normal kokması güvenli olduğunu göstermez. Şüphe varsa yeme.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, Ordu İl Müdürlüğü: Gıdanı Koru, Sofrana Sahip Çık
Sarma ne kadar dayanır?
| Dolapta | Dondurucuda (kalite) | Tezgâhta | |
|---|---|---|---|
| Etli | ilk 2 gün rahat, en geç 4. gün | 2–3 ay | En fazla 2 saat |
| Zeytinyağlı (pirinçli) | ilk 1 gün rahat, en geç 3. gün | 2–3 ay | En fazla 2 saat |
Sarma için ayrı bir resmî süre yok. Genel pişmiş yemek kuralı, pirinçli olanda pirinç kuralı uygulandı.
Bozulma işaretleri
- Küf
- Ekşi koku, sümüksü yüzey
İşaret olmaması güvenli demek değildir.
Bunu yapma
- Sarmayı bütün gün dışarıda bırakma, soğuk yeniyor diye güvenli sayma.
- Pirinçli sarmayı dışarıda beklettiysen ısıtmak kurtarmaz.
- Isıtıp yemediklerini tekrar dolaba koyma.
Hassas kişiler için
Riskli gruplar için pirinçli sarmayı pişirildiği gün ye.
Önce bunları bil
Küflü yumuşak gıdanın küfünü alıp yeme
Yoğurt, beyaz peynir, ekmek, salça ve pişmiş yemekte küf yüzeyin altına iner. Küflü yeri alsan da kalanını at. Yalnızca parmesan gibi sert peynirde küfün çevresinden en az 2,5 cm kesilebilir.
Kaynak: USDA FSIS: Gıdalardaki Küf Tehlikeli mi?, Virginia Tech: Tüketiciler İçin Saklama Rehberi
Oda sıcaklığında uzun kalan pişmiş yemek riskli, pilav dahil
Pişmiş yemek 2 saatten fazla dışarıda kaldıysa yenmez. Oda 32 °C üstündeyse süre 1 saattir. Pilavı 1 saat içinde dolaba koy, ısıtmak oluşan toksini yok etmez.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, Ordu İl Müdürlüğü: Gıdanı Koru, Sofrana Sahip Çık, USDA FSIS: Artan Yemekler ve Gıda Güvenliği, NHS: Nişastalı Gıdalar (pirinç ve tahılların saklanması), EFSA: Bacillus cereus Grubunun Halk Sağlığı Riskleri
Çözülmüş eti tekrar dondururken dikkat
En güvenlisi önce pişirmek, sonra dondurmaktır. Dolapta çözüldüyse ve dışarıda 2 saatten fazla kalmadıysa USDA tekrar dondurulabilir der, kalitesi düşer. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi tekrar dondurmamayı önerir. Suda ya da mikrodalgada çözülen et önce pişirilmelidir.
Kaynak: USDA FSIS: Dondurma ve Gıda Güvenliği, EFSA: Saklama ve Çözdürme Üzerine Tüketici Bilgisi, Tarım ve Orman Bakanlığı, Ordu İl Müdürlüğü: Güvenli Gıda Hazırlanması İçin 10 Altın Kural
Bebek, hamile, yaşlı ve bağışıklığı zayıf olanlar için daha sıkı
Bu kişilerde gıda zehirlenmesi çok daha ağır geçebilir. Sınırdaki yiyeceği verme. Çiğ süt ve pastörize edilmemiş sütten yapılan peynirden, çiğ yumurtadan, çiğ ve füme balıktan kaçın.
Kaynak: FDA: Gıda Kaynaklı Hastalıkta Riskli Gruplar, FDA: Listeria Enfeksiyonlarını Önleme
Zehirlenme belirtisi varsa doktora başvur, ağır durumda 112
Kanlı ishal, 3 günden uzun süren ishal, 38,9 °C üstü ateş, sıvı içemeyecek kadar kusma ya da susuzluk belirtisi varsa doktora git. Hamileysen ve ateşin varsa doktora görün. Kan kusma ya da genel durumda ağır bozulma olursa 112'yi ara.
Kaynak: CDC: Gıda Zehirlenmesi Belirtileri, NHS: Gıda Zehirlenmesi
Kaynaklar
albovix · yenirmi.albovix.com